અમદાવાદ યુનિવર્સિટીના માર્ગદર્શન હેઠળ ગુજરાતમાં જૈવ વૈવિધ્યના સંરક્ષણ અને દસ્તાવેજીકરણ માટે એક મહત્વપૂર્ણ પહેલ તરીકે વઢવાણ સિટી બર્ડ એટલાસ 2026નું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. આ અભિયાનનો હેતુ પક્ષીપ્રેમીઓ, સંશોધકો, નીતિ નિર્માતાઓ અને સામાન્ય નાગરિકોને એક મંચ પર લાવીને પક્ષી સંરક્ષણ તથા વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે.

ભારતના વિવિધ વિસ્તારોમાં ચાલી રહેલી પર્યાવરણીય પહેલોમાં હવે ગુજરાતનું વઢવાણ શહેર પણ નોંધપાત્ર યોગદાન આપવા જઈ રહ્યું છે. 11 જૂન, 2026ના રોજ શરૂ થનારા વઢવાણ સિટી બર્ડ એટલાસ 2026ના ઉદ્ઘાટન અને ઓરિએન્ટેશન કાર્યક્રમ સાથે ગુજરાતની મહત્વપૂર્ણ નાગરિક વિજ્ઞાન આધારિત જૈવ વૈવિધ્ય પહેલનો પ્રારંભ થશે. આ પ્રોજેક્ટ સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારનો પ્રથમ અને સમગ્ર ગુજરાતનો બીજો બર્ડ એટલાસ બનશે.

“પ્રકૃતિ માટે નાગરિક વિજ્ઞાન, સંરક્ષણ માટે જ્ઞાન” થીમ પર આધારિત આ પ્રોજેક્ટનો મુખ્ય ઉદ્દેશ વઢવાણ શહેરમાં જોવા મળતી વિવિધ પક્ષી પ્રજાતિઓનો વ્યાપક ડેટાબેઝ તૈયાર કરવાનો છે. સાથે સાથે નાગરિકોને વૈજ્ઞાનિક માહિતી એકત્રિત કરવાની પ્રક્રિયામાં જોડીને સંરક્ષણ પ્રવૃત્તિઓમાં તેમની સક્રિય ભાગીદારી સુનિશ્ચિત કરવામાં આવશે.

કાર્યક્રમના પ્રથમ દિવસે બર્ડ એટલાસનું સત્તાવાર લોન્ચિંગ કરવામાં આવશે અને ભાગ લેનારાઓને સર્વેક્ષણ માટે જરૂરી માર્ગદર્શન આપવામાં આવશે. સાંજે 4:30 વાગ્યાથી નોંધણી પ્રક્રિયા શરૂ થશે, ત્યારબાદ ઉદ્ઘાટન સમારોહ યોજાશે. કાર્યક્રમની શરૂઆત દેવવ્રતસિંહ મોરીના સ્વાગત પ્રવચનથી થશે અને મહાનુભાવોના હસ્તે દીપ પ્રાગટ્ય કરીને કાર્યક્રમનો ઔપચારિક પ્રારંભ કરવામાં આવશે.

ઉદ્ઘાટન સમારોહમાં ગુજરાતના અગ્રણી નેતાઓ અને નીતિ નિર્માતાઓ ઉપસ્થિત રહેશે. મુખ્ય અતિથિ તરીકે ગુજરાત સરકારના વન અને પર્યાવરણ મંત્રી અર્જુનભાઈ મોડહવાડિયા હાજરી આપશે. તેમની સાથે વઢવાણના ધારાસભ્ય અને ગુજરાત વિધાનસભાના ડેપ્યુટી ચીફ વ્હીપ જગદીશભાઈ મકવાણા પણ કાર્યક્રમમાં જોડાશે. ઉપરાંત, ગુજરાત રાજ્ય વન્યજીવ બોર્ડના ભૂતપૂર્વ સભ્ય અને સુરેન્દ્રનગર જિલ્લાના પૂર્વ વાઇલ્ડલાઇફ વોર્ડન ભવાનીસિંહજી મોરી પણ વિશેષ ઉપસ્થિતિ નોંધાવશે.

સાંજે 6:00 થી 7:30 વાગ્યા દરમિયાન વિવિધ ટેકનિકલ સત્રો યોજાશે. આ સત્રોમાં ફિલ્ડ સર્વે, ડેટા સંગ્રહ, પક્ષીઓની ઓળખ અને સર્વેક્ષણ પદ્ધતિઓ અંગે વિસ્તૃત માર્ગદર્શન આપવામાં આવશે, જે સમગ્ર બર્ડ એટલાસ પ્રોજેક્ટ માટે મહત્વપૂર્ણ આધારરૂપ બનશે.

પ્રખ્યાત પક્ષી નિષ્ણાત પ્રસાદ ગણપુલે સૌરાષ્ટ્રના પક્ષીઓની ઓળખ અંગે વિશેષ માહિતી આપશે. જ્યારે દિવિન વેણુ વિશ્વપ્રસિદ્ધ eBird પ્લેટફોર્મના ઉપયોગ અને ડિજિટલ ડેટા મેનેજમેન્ટ અંગે માર્ગદર્શન આપશે. આ સત્રોમાં નાગરિકો દ્વારા એકત્રિત થતી માહિતીને વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસ અને સંરક્ષણ આયોજન માટે વધુ અસરકારક બનાવવાના મુદ્દાઓ પર પણ ચર્ચા કરવામાં આવશે.

ડૉ. જીતેશ ઝાવર “ડિફાઇનિંગ ધ સ્કેલેટન” વિષય પર WCBA ફ્રેમવર્કની વિગતવાર સમજ આપશે. તેઓ સર્વે પદ્ધતિઓ, ગ્રીડ ફાળવણી અને પ્રોજેક્ટના કાર્યકારી પ્રોટોકોલ અંગે વિસ્તૃત માહિતી રજૂ કરશે.

કાર્યક્રમના પ્રથમ દિવસનો સમાપન સાંજે 7:30 વાગ્યે ડિનર અને નેટવર્કિંગ સત્ર સાથે થશે. આ દરમિયાન નિષ્ણાતો, અધિકારીઓ અને ભાગ લેનારાઓ વચ્ચે વિચારોનું આદાન-પ્રદાન થશે તેમજ ભવિષ્યમાં સંરક્ષણ ક્ષેત્રે સહયોગની નવી તકો ઊભી થશે.