ગરમીની ઋતુમાં ખાવા-પીવાની આદતોમાં ખાસ ફેરફાર જોવા મળે છે. શરીરને ઠંડક મળે અને સ્વાસ્થ્ય સારું રહે તે માટે લોકો હળવો અને પૌષ્ટિક આહાર પસંદ કરે છે. આવા સમયે ઘણા લોકોના મનમાં એક સામાન્ય પ્રશ્ન ઊભો થાય છે કે, શું ઉનાળામાં ડ્રાયફ્રૂટ્સનું સેવન કરવું યોગ્ય છે? સામાન્ય માન્યતા એવી છે કે ડ્રાયફ્રૂટ્સની તાસીર ગરમ હોય છે, જેના કારણે ગરમીમાં તેનાથી દૂર રહેવું જોઈએ. જોકે પોષણ નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે યોગ્ય માત્રા અને યોગ્ય રીતથી ખાવામાં આવે તો ડ્રાયફ્રૂટ્સ ઉનાળામાં પણ શરીરને અનેક ફાયદા પહોંચાડી શકે છે.

આગ્રા સ્થિત યથાર્થ સુપર સ્પેશિયાલિટી હોસ્પિટલની ડાયેટિશિયન રિંકલ શર્માના જણાવ્યા મુજબ, ડ્રાયફ્રૂટ્સમાં હેલ્ધી ફેટ, પ્રોટીન, વિટામિન, મિનરલ્સ અને એન્ટીઑક્સિડન્ટ્સ ભરપૂર પ્રમાણમાં હોય છે. બદામમાં રહેલું વિટામિન E ત્વચા અને મગજ માટે ફાયદાકારક માનવામાં આવે છે, જ્યારે અખરોટમાં મળતા ઓમેગા-3 ફેટી એસિડ હૃદયના સ્વાસ્થ્યને મજબૂત બનાવવામાં મદદ કરે છે. કિસમિસ તરત ઊર્જા પૂરી પાડે છે અને પિસ્તા તથા કાજુ શરીરને જરૂરી પ્રોટીન અને મિનરલ્સ આપે છે. ઉનાળામાં પરસેવાના કારણે શરીરમાં થતી નબળાઈને દૂર કરવામાં પણ આ પૌષ્ટિક તત્વો મદદરૂપ બની શકે છે.

ડ્રાયફ્રૂટ્સ પોષણથી ભરપૂર હોવા છતાં તેનું વધુ પ્રમાણમાં સેવન કરવું યોગ્ય નથી. તેમાં કેલરીનું પ્રમાણ વધારે હોય છે અને કેટલાક ડ્રાયફ્રૂટ્સ શરીરમાં ગરમી પણ વધારી શકે છે. વધુ પડતા સેવનથી એસિડિટી, પેટમાં ભારેપણું, મોઢામાં ચાંદા, ખીલ અને ડિહાઇડ્રેશન જેવી સમસ્યાઓ સર્જાઈ શકે છે. ખાસ કરીને જેમના શરીરમાં પહેલેથી ગરમી વધારે રહેતી હોય અથવા પાચન સંબંધિત તકલીફો હોય તેમણે મર્યાદિત માત્રામાં જ તેનું સેવન કરવું જોઈએ.

હેલ્થ એક્સપર્ટ્સના જણાવ્યા પ્રમાણે ઉનાળામાં ડ્રાયફ્રૂટ્સને સીધા ખાવા કરતાં તેને રાતભર પાણીમાં પલાળી રાખીને સવારે ખાવા વધુ ફાયદાકારક છે. પલાળેલી બદામ, કિસમિસ અને અંજીર સરળતાથી પચી જાય છે અને શરીરમાં વધારાની ગરમી પણ પેદા કરતા નથી. ખાસ કરીને બદામની છાલ કાઢીને ખાવાથી તેના પોષક તત્વોનું શોષણ વધુ સારી રીતે થઈ શકે છે.

નિષ્ણાતો અનુસાર રોજિંદા આહારમાં 4થી 5 બદામ, 1થી 2 અખરોટ, થોડા પિસ્તા અને 5થી 7 કિસમિસનો સમાવેશ પૂરતો માનવામાં આવે છે. વધુ પ્રમાણમાં ખાવાથી શરીરમાં વધારાની કેલરી જમા થઈ શકે છે. તેથી મર્યાદિત માત્રા જાળવવી ખૂબ જરૂરી છે.

ડ્રાયફ્રૂટ્સનું સેવન સવારે નાસ્તા સમયે અથવા બપોર દરમિયાન કરવું વધુ સારું માનવામાં આવે છે. આ સમયે શરીર તેને સરળતાથી પચાવી શકે છે અને મળતી ઊર્જાનો દિવસભર ઉપયોગ થઈ શકે છે. ઘણા લોકો તેને દહીં, સ્મૂધી, ઓટમીલ અથવા ફળો સાથે મિક્સ કરીને પણ ખાય છે, જે એક સ્વાદિષ્ટ અને પૌષ્ટિક વિકલ્પ બની શકે છે.

ડાયાબિટીસના દર્દીઓએ ખજૂર અને કિસમિસ જેવી કુદરતી મીઠાશ ધરાવતી વસ્તુઓ મર્યાદિત માત્રામાં લેવી જોઈએ. વજન ઘટાડવાનો પ્રયાસ કરી રહેલા લોકોએ પણ પોર્શન કંટ્રોલનું ખાસ ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે. ઉપરાંત, કિડની સંબંધિત સમસ્યા ધરાવતા લોકો અથવા નટ્સની એલર્જી ધરાવતા લોકોએ ડૉક્ટરની સલાહ લીધા પછી જ ડ્રાયફ્રૂટ્સનું સેવન કરવું જોઈએ.

ઉનાળામાં ડ્રાયફ્રૂટ્સ ખાવા સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત છે, પરંતુ તેની સાચી રીત અને યોગ્ય માત્રા જાણવી ખૂબ જરૂરી છે. પલાળેલા ડ્રાયફ્રૂટ્સ, પૂરતું પાણી અને સંતુલિત આહાર સાથે તમે તેના તમામ પોષક લાભો મેળવી શકો છો. યોગ્ય રીતે લેવાયેલા ડ્રાયફ્રૂટ્સ શરીરને ઊર્જાવાન રાખવા, રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધારવા અને સ્વાસ્થ્યને મજબૂત બનાવવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી શકે છે.