બહુવાર લોકો સવારે ઉઠતાં જ સતત છીંક આવે તેનો અનુભવ કરે છે. સામાન્ય રીતે લોકો તેને હળકી શરદી કે થોડી ઠંડી સાથે જોડે છે, પરંતુ જો આ સ્થિતિ વારંવાર થાય તો તે એલર્જિક રાઇનાઇટિસનો સંકેત હોઈ શકે છે. એલર્જિક રાઇનાઇટિસ એ નાકની અંદર એલર્જી પ્રતિક્રિયા છે, જેના કારણે નાક ખરખરાવવું, છીંક આવવી, નાકમાંથી પાણી નીકળવું, આંખોમાં લાલાશ અને આંસુવાળાં લક્ષણો જોવા મળે છે.

સવારના છીંકા ખાસ કરીને એ સમયે વધુ જોવા મળે છે કારણ કે રાત્રિ દરમિયાન નાકમાં લાગેલા એલર્જન (પોલન, ધૂળ, ફૂગ, પાલતુ પ્રાણીઓના રોંગો) શ્વસન માર્ગમાં સંગ્રહિત રહે છે. ઉઠતી વખતે આ એલર્જન નાકના સંવેદનશીલ કોષો સાથે પરિચય થાય છે, જેના પરિણામે છીંકની શૃંખલા શરૂ થાય છે. વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસોએ પણ દર્શાવ્યું છે કે સવારના સમયે શ્વસન માર્ગની નમાઈ અને શરીરના હોર્મોનલ ફેરફારો એલર્જિક પ્રતિક્રિયાને વધારે અસરકારક બનાવે છે.

એલર્જિક રાઇનાઇટિસના લક્ષણોને નિયંત્રિત કરવા માટે કેટલીક સરળ જાગૃતિ અને ઉપાય ઉપયોગી છે. ઘરમાં નિયમિત રીતે સફાઈ કરવી, બેડશીટ અને તખ્તા ધોવા, પરાગકણની મહત્તમ તીવ્રતા દરમિયાન બહારના કાર્યોને ટાળવું, પાંખા અને કંડિશનરના ધૂળ દૂર કરવી, વગેરે. ડોક્ટરની સલાહ મુજબ નાક માટે મોઇસ્ટરાઇઝિંગ સ્પ્રે, એન્ટિહિસ્ટામિન્સ અને અન્ય એલર્જી કાપવાના દવાઓ ઉપયોગી સાબિત થઈ શકે છે.

જીવનશૈલીમાં થોડા ફેરફારો પણ અસરકારક છે. ઉઠતા જ પાણી પીને હાઈડ્રેશન જાળવવી, રાત્રે બેડરૂમમાં હ્યૂમિડિફાયરનો ઉપયોગ, અને પાલતુ પ્રાણીઓ સાથે લેનાર સંબંધને નિયંત્રિત કરવું. આ નિયમિતતા દ્વારા સવારના છીંક અને નાકના એલર્જી લક્ષણોમાં ઘણો હલકો અનુભવ શકાય છે.

સારાંશરૂપે, સવારના છીંકા ફક્ત સામાન્ય શરદી નથી, પરંતુ તે નાકમાં એલર્જી અને શ્વસન માર્ગના સંવેદનશીલતાના સંકેત હોઈ શકે છે. સમયસર જાણકારી, સાવચેતી અને યોગ્ય સારવારથી આ લક્ષણોને નિયંત્રિત કરી શકાય છે અને રોજિંદા જીવનમાં આરામદાયક અનુભવ પ્રાપ્ત કરી શકાય છે.