બંગાળ SIR ડ્રાફ્ટમાં 58 લાખ નામ હટાવાયા: 24 લાખ મૃત, 12 લાખ ગુમ થયેલા મતદારો

પશ્ચિમ બંગાળમાં ચાલી રહેલી Special Intensive Revision (SIR) પ્રક્રિયા દરમિયાન એક મહત્વપૂર્ણ અને ચોંકાવનારી માહિતી સામે આવી છે. રાજ્યની ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદીમાંથી કુલ 58 લાખ નામ દૂર કરવામાં આવ્યા છે, જેમાંથી આશરે 24 લાખ મતદારો મૃત જાહેર કરવામાં આવ્યા છે, જ્યારે 12 લાખ મતદારો “ગુમ થયેલા” તરીકે નોંધાયા છે. આ આંકડાઓએ રાજ્યના રાજકીય અને વહીવટી વર્તુળોમાં ચર્ચા જગાવી છે.

ચૂંટણી આયોગના જણાવ્યા અનુસાર, SIRનો મુખ્ય હેતુ મતદાર યાદીને વધુ ચોક્કસ, પારદર્શક અને વિશ્વસનીય બનાવવાનો છે. વર્ષોથી અપડેટ ન થયેલી માહિતી, ડુપ્લિકેટ એન્ટ્રીઓ અને મૃત મતદારોના નામને દૂર કરવી આ પ્રક્રિયાનું મુખ્ય લક્ષ્ય છે. આ અભિયાન દરમિયાન Booth Level Officers (BLOs) દ્વારા ઘરઘર સર્વે કરીને માહિતી એકત્રિત કરવામાં આવી છે.

આંકડાઓ મુજબ, 24 લાખ નામ એવા છે કે જેમના મતદારોનું અવસાન થઈ ચૂક્યું છે, પરંતુ તેમના નામ અગાઉ મતદાર યાદીમાં યથાવત હતા. તે સિવાય, 12 લાખ મતદારો એવા છે જે સરનામે મળ્યા નથી, જેને “missing voters” તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવ્યા છે. બાકીના નામોમાં ડુપ્લિકેટ એન્ટ્રીઓ, સ્થળાંતર કરેલા મતદારો અને અયોગ્ય નોંધણીઓનો સમાવેશ થાય છે.

આ વિકાસ બાદ રાજકીય પક્ષોએ અલગ-અલગ પ્રતિક્રિયા આપી છે. કેટલાક પક્ષોનું કહેવું છે કે આ પ્રક્રિયા જરૂરી છે અને ચૂંટણીની શુદ્ધતા માટે મહત્વપૂર્ણ છે, જ્યારે કેટલાક પક્ષોએ શંકા વ્યક્ત કરી છે કે વાસ્તવિક મતદારોના નામ ભૂલથી હટાવાયા હોઈ શકે. આ મુદ્દે રાજ્યમાં રાજકીય ચર્ચા તેજ બની છે.

ચૂંટણી આયોગે સ્પષ્ટતા કરી છે કે આ યાદી ડ્રાફ્ટ છે અને હજુ અંતિમ નથી. જો કોઈ મતદારને લાગે કે તેનું નામ ખોટી રીતે દૂર કરવામાં આવ્યું છે, તો તે દાવો અને આપત્તિ (Claims & Objections) પ્રક્રિયા હેઠળ ફરીથી પોતાનું નામ ઉમેરવા માટે અરજી કરી શકે છે. આ માટે Form 6, Form 8 અને Form 7 જેવી સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ છે.

નાગરિકોને સલાહ આપવામાં આવી છે કે તેઓ સમયસર ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદી તપાસે અને કોઈ ભૂલ જણાય તો જરૂરી દસ્તાવેજો સાથે સુધારાની અરજી કરે. આ પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા બાદ જ અંતિમ મતદાર યાદી જાહેર કરવામાં આવશે, જે આગામી ચૂંટણી માટે માન્ય ગણાશે.

વિશેષજ્ઞોનું માનવું છે કે SIR જેવી પ્રક્રિયાઓ લોકશાહીની મજબૂતી માટે જરૂરી છે, પરંતુ તેની અમલવારી દરમિયાન પારદર્શિતા અને જનજાગૃતિ પણ એટલી જ મહત્વપૂર્ણ છે. યોગ્ય માહિતી અને સમયસર પગલાં દ્વારા જ વાસ્તવિક મતદારોના અધિકારો સુરક્ષિત રહી શકે.

સમગ્ર રીતે, પશ્ચિમ બંગાળમાં 58 લાખ નામ દૂર થવાની ઘટના એક મોટું વહીવટી પગલું છે, જે ચૂંટણી પ્રક્રિયાને વધુ વિશ્વસનીય બનાવવા તરફનો પ્રયાસ છે. હવે તમામની નજર દાવો-આપત્તિ પ્રક્રિયા અને અંતિમ મતદાર યાદી પર રહેશે.