ભાગવતનું નેતૃત્વ અને સંઘ કાર્યકર્તાઓમાં પ્રભાવ
રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘના પ્રમુખ મોહન ભાગવતે નિવૃત્તિ અંગેના તમામ અહેવાલોને નકારી દીધા છે. તાજેતરના નિવેદનમાં તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે તેઓ નિવૃત્ત નહીં થાય અને કોઈને આ અંગે કઈ વાત પણ નહીં કરે. ભાગવતે કહ્યું કે 75 વર્ષની ઉંમર પછી પણ તેઓ દેશ સેવા અને સંઘ કાર્યમાં સક્રિય રહીને કામ કરતા રહેશે.
ભાગવતના નિવેદનને રાજકીય વર્તુળોમાં ખાસ મહત્વ મળ્યું છે. કારણ કે છેલ્લા કેટલાક સમયથી એવી ચર્ચા ચાલી રહી હતી કે ભાજપમાં 75 વર્ષનો વયમર્યાદા નિયમ લાગુ છે, જેના આધારે વરિષ્ઠ નેતાઓને સક્રિય રાજકારણમાંથી દૂર રાખવામાં આવે છે. પરંતુ ભાગવતે પોતાના નિવેદનમાં સ્પષ્ટ કર્યું કે આ નિયમ સંઘ પર લાગુ પડતો નથી. સંઘ માટે સેવા જીવનભરની છે અને કાર્યકર્તાઓ ઉંમર સુધી કાર્ય કરતા રહે છે.
આ નિવેદન સાથે જ ભાગવતે ભાજપ અને આરએસએસ વચ્ચેના સંબંધોને લઈને પણ સ્પષ્ટતા કરી. તેમણે કહ્યું કે ભાજપ અને આરએસએસ વચ્ચે કોઈ મતભેદ નથી. બંનેના વિચારો અને કાર્યપદ્ધતિમાં સ્વાભાવિક સમન્વય છે. કેટલીકવાર બહારથી અલગ દ્રષ્ટિકોણ દેખાઈ શકે છે, પરંતુ મૂળભૂત રીતે બંને એક જ દિશામાં કામ કરે છે. તેમના મતે ભાજપ રાજકીય ક્ષેત્રે કાર્યરત છે જ્યારે સંઘ સામાજિક અને સાંસ્કૃતિક ક્ષેત્રે રાષ્ટ્રની સેવા કરે છે.
ભાગવતના આ શબ્દોને ભાજપ માટે રાજકીય રીતે પણ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યા છે. કારણ કે વિપક્ષ વારંવાર આક્ષેપ કરતું આવ્યું છે કે ભાજપ અને આરએસએસ વચ્ચે મતભેદ છે અને નીતિગત મુદ્દાઓ પર બંનેનું મંતવ્ય અલગ પડે છે. ભાગવતે પોતાના નિવેદનથી આવા તમામ આક્ષેપોને નકારી કાઢ્યા છે અને સ્પષ્ટ સંદેશ આપ્યો છે કે સંઘ અને ભાજપ રાષ્ટ્રીય હિત માટે સાથે છે.
ભવિષ્યની દ્રષ્ટિએ જોવામાં આવે તો ભાગવતના નિવેદનથી કાર્યકર્તાઓમાં નવી ઊર્જા આવશે. સંઘની અંદર પણ સ્પષ્ટ સંકેત મળ્યો છે કે નેતૃત્વ સતત અને અવિરત છે. ભાજપ માટે પણ આ નિવેદન સકારાત્મક સંદેશ છે, કારણ કે આગામી ચૂંટણીની દ્રષ્ટિએ સંઘનું સમર્થન રાજકીય રીતે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. ભાગવતનું નિવૃત્તિ ન લેવાનું જાહેર નિવેદન એ સંઘના મૂળ સિદ્ધાંત – જીવનભર રાષ્ટ્રસેવા – ને ફરી એક વાર ઉજાગર કરે છે.